AnatoViet
Giới thiệu
AnatoViet là atlas giải phẫu người 3D miễn phí, dựng cho sinh viên Y Việt Nam. Mục tiêu: xem được cấu trúc trong không gian ba chiều, tra thuật ngữ chuẩn quốc tế, và có chú giải tiếng Việt cạnh bên. Tất cả chạy thẳng trong trình duyệt, không cần cài đặt, không cần tài khoản.
Mẫu vật đến từ đâu
Mô hình gốc là Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0), vốn phái sinh từBodyParts3D của Database Center for Life Science, bộ dữ liệu phân đoạn dựng từ ảnh MRI toàn thân người thật, khóa theo mã FMA. Nói cách khác, hình dạng cấu trúc không phải do nghệ sĩ vẽ phỏng theo trí nhớ, mà đi ra từ ảnh y khoa.
Hai thành phần mang giấy phép phi thương mại (mô hình tai trong của Đại học Dundee, mô hình thận của Lissie Cowley) đã được loại khỏi bản phân phối để toàn bộ tài sản dùng được tự do; thận thay bằng bản CC BY của BodyParts3D. Chi tiết từng nguồn và chuỗi ghi công nguyên văn nằm ở trangGhi công & Giấy phép.
Mô tả cơ đến từ đâu
Với hệ cơ, mỗi cấu trúc có thể kèm bốn mục nguyên uỷ, bám tận, thần kinh chi phối, động tác. Phần này lấy từ infobox Wikipedia tiếng Anh và mang giấy phép CC BY-SA 4.0, nên mỗi khối mô tả đều ghi rõ bài gốc ngay tại chỗ. Đây là phần nội dung duy nhất trên site không do chúng tôi viết.
Mức phủ hiện tại: 178 trên 367 cấu trúc hệ cơ (49%). Chúng tôi đã cân nhắc Wikidata (giấy phép CC0, dễ dùng hơn) nhưng thuộc tính "động tác của cơ" ở đó chỉ có7 mục trên toàn bộ Wikidata, và "thần kinh chi phối" không khớp cấu trúc nào của chúng tôi, nên không dùng được.
Thuật ngữ được dựng thế nào
Bảng thuật ngữ hiện có 2.585 cấu trúc. Tên tiếng Anh và Latin lấy từ Terminologia Anatomica (TA2), chuẩn danh pháp quốc tế do FIPAT ban hành; tiếng Pháp có ở2.510 mục, cũng từ TA2. Chú giải tiếng Việt (181 mục) seed từ nhãn Wikidata (CC0).
Cùng file TA2 của Z-Anatomy còn bốn ngôn ngữ nữa, nên bảng thuật ngữ hiện tra được7 ngôn ngữ: Tây Ban Nha 2.510 mục, Bồ Đào Nha 2.510 mục, Ý 2.510 mục, Ba Tư 2.509 mục. Đây là ngôn ngữ của thuật ngữ giải phẫu, còn giao diện vẫn tiếng Việt.
Giới hạn cần biết: chú giải tiếng Việt chưa qua thẩm định của giảng viên giải phẫu. Khi ôn thi, hãy đối chiếu với giáo trình của trường bạn và coi tên EN/Latin là căn cứ chính. Nếu thấy bản dịch sai, xinbáo cho chúng tôi. Đó là cách nhanh nhất để dữ liệu tốt lên.
Vì sao miễn phí
Phần mềm giải phẫu 3D tốt thường thu phí theo năm, ngoài tầm nhiều sinh viên. Dữ liệu nền thì đã mở sẵn; thứ còn thiếu chỉ là công dựng và tiếng Việt. Dự án vì vậy chạy phi thương mại: không quảng cáo, không bán dữ liệu. Chi phí duy nhất là lưu trữ mô hình và tên miền, và đó cũng là toàn bộ mục đích của nút ủng hộ ở cuối trang. Chúng tôi có đếm lượt truy cập để biết nên làm gì tiếp — nói rõ ở đây.
Kỹ thuật
Trang tĩnh (Astro) + WebGL (three.js) trên Cloudflare. Mô hình nén bằng meshopt và phục vụ từ R2 với cache vĩnh viễn theo mã băm nội dung. Mã nguồn mở tạigithub.com/leky90/anatoviet.